DOLAR 17,9568
EURO 18,2605
ALTIN 1017,374
BIST 2980
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bursa °C
Kent Gazetesi

Kastamonu isminin ‘Kasta Bin Moni’ kelimesinden geldiği ortaya çıktı

Kastamonu isminin ‘Kasta Bin Moni’ kelimesinden geldiği ortaya çıktı
SERİ İLANLAR
26.07.2022
A+
A-

Kastamonu’nun isminin nereden geldiğiyle ilgili halk arasında çeşitli efsanelerin anlatıldığı bilinirken, Saltukname’de de Kastamonu ismiyle ilgili ‘Kasta Bin Moni’ isminden geldiği iddia edildi. Saltukname’deki Kastamonu ile ilgili bölümü inceleyen Şeyh Şaban-ı Veli Kültür Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Süleyman Yücel, burada yazılanları toparlayarak kitap haline getirdi ve Türkçe’ye çevirdi.
Şeyh Şaban-ı Veli Kültür Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Süleyman Yücel’in “Sarı Saltuk, Atabeygazi Hüsamettin Çoban ve Kuhistan (Kastamonu)’nun Fethi” isimli kitabı yayınladı. 1480 yılında kaleme alınan, Rumeli ve Anadolu’nun Türkleşmesinde büyük rolü bulunan alperenlerden olan Sarı Saltuk’un efsanevi hayatını anlatan Anadolu Türk destanlarından Saltuknâme’de Kastamonu’nun fethinin anlatıldığı bölümleri kitap haline getiren Şeyh Şaban-ı Veli Kültür Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Süleyman Yücel, halk arasında Kastamonu isminin nereden gelindiğine dair çeşitli efsanelerin dolaştığını ve bunun yanlış bilgiler olduğunu iddia etti.

Macera Bursa Açıldı

Atabey Gazi’nin Kastamonu’yu fethinin konu edildiği kitapta, çeşitli ilçe ve bölgelerin eski isimleri de yer alıyor. Kitabında Kastamonu’nun fethiyle ilgili ‘Kastın ne idi Moni’ hikayesinin doğru olmayabileceğini savunan Yücel, “Kastamonu adının Saltukname’de geçen hadiselerde de görüleceği üzere, Bizans komutanı Moni ve oğlu Kasta’nın adından (Kasta bin Moni yani Moni’nin oğlu Kasta) ortaya çıktığına dair bir hüküm vermek niyetinde değiliz. Burada önemini vurgulamak istediğim şey, bundan tam 5 buçuk asır önce Candaroğulları zamanında ve Fatih devrinde, Kastamonu insanının ve Osmanlı yazarlarının bu vilayetin adının Türk-Bizans mücadeleleri esnasında zikri geçen bazı şahıs adlarıyla veya o dönemde yaşanan vakalarla alakalandırması gerektiğini bize anlatmaya çalışmış olmalarıdır” dedi.
Kastamonu’nun fethi için Saltuknâme’nin kaynak olarak değerlendirilebileceğinin altını çizen Yücel, “İlimizin fethi için yabancı kaynaklar yerine kendi öz kaynaklarımızın değerlendirilmeye alınmasının daha doğru olacağını düşünüyorum” diye konuştu.

“Saltukname’de Kastamonu’nun fethi ve isminin nereden geldiği anlatılıyor”

Kastamonulular arasında efsane haline gelen çok fazla ‘kastın neydi Moni?’ söylentisinin olduğunu vurgulayan Yücel, “Kastamonu’nun ismiyle ilgili bir kısım bilim adamları, Kafkaslardan geldiğini söyler, halka sorduğunuz zaman ise halk bir efsane anlatır. Kastamonu, Bizanslıların elindeyken Türk komutan ordusuyla birlikte geliyor, Kale komutanının kızı Türk komutana aşık oluyor. Anahtarı atıyor, bunun üzerine kale komutanının kızı Türklerin yanına geçiyor. Kale komutanı da kızına ‘Kastın neydi Moni’ diyor. Böyle bir söylenti gezer. 60 yıldır benim duyduğum herkesin dilinde olan bir söylem. Bir yayınevi benim geçmişteki çalışmalarımın bir kısmını bildikleri için Saltuknâme diye bir eser vardır. Bu eser ile ilgili biz bir çalışma yaptık, Kastamonu’nun adının nereden geldiğini belirleyebilmek için. Saltukname isimli esere ulaştığımızda çok orijinal Kuhistan’ın fethi diye bir konu karşımıza çıktı. Bunun üzerine Kastamonu Üniversitesi Tarih Bölümü profesörü Prof. Dr. Cevdet Yakupoğlu’ndan da bilgi aldık. Bizlere Saltukname’de Kastamonu’nun fethinin anlatıldığını söyledi. Bunun üzerine biraz daha Saltukname ilgimizi çekti. Netice itibariyle bizlerde böyle bir çalışmanın içerisine girdik ve geçmiş tarihimizi bulduk. Bunun bugünün Türkçesine kazandırılması gerektiğini düşündük ve Türk-İslam tarihini kendi öz kaynaklarından öğrenmesi gerekiyor diye düşündük. Saltukname’nin o bölümünü bugünün Türkçesine çevirerek bir kitap haline getirdik” şeklinde konuştu.

“Kastamonu’nun adı, Kasta Bin Moni’den türeyerek gelmiştir”

Kastamonu’nun adının bugüne kadar Saltukname’de alimlerin dikkatini hiç çekmediğini ileri süren Yücel, şunları kaydetti: “Çünkü Kastamonu adı geçmiyor. Bizans kayıtları döneminde hatta şu anda bizlerin de kullandığı Paflagonya tanımı var. Kastamonu, Sinop bölgelerinin olduğu tüm buralar Karabük, Zonguldak dahil Paflagonya diye tanımlanır. Saltukname’de Paflagonya diye tanımladığımız yer Kuhistan diye geçiyor. Kuhistan, Farsçada dağ manasına geliyor yani dağlık bölge oluyor. Bizim bölgemizde dağlık bir bölge. Kuhistan diye geçince Kastamonu’da Cebeli Hisarı diye tanımlanıyor. Cebeli’de Arapça’da dağ manasına geliyor. Yani Kastamonu ve bu çevresi dağ kale diye tanımlanınca şimdiye kadar bunu okuyan alimler, Kuhistan ve Cebeli Hisarının olduğu yerin Kaf Dağının oradaki bir ülke olduğunu var sayımından hareket etmişler. Bunu ilk kez fark eden Kastamonulu tarih profesörü Cevdet Yakupoğlu hocamızdır. Moni, kale komutanının ismidir. Bizanslı komutan, Karaman’a bağlı çünkü o dönemde orada bir Hıristiyan devleti bulunuyor. Orası Bizans İmparatoruna bağlı, böyle bir silsile mevcut. Kastamonu, Bizanslılarla Karaman’a bağlı oluyor. Bu harpler esnasında zaman zaman Atabey galip geliyor, zaman zaman ise Moni galip geliyor. Moni’nin çok sıkıştığı bir zamanda Atabey tam kaleye girmek üzereyken oğlu Kast’ta yanında takriben 10 bin kişilik bir ordu ile babasına yardıma geliyor. Eski İslami bilgilerde Kast da bin Moni diye geçer. Benim adım Süleyman, rahmet babamın ismi ise Mevlüt idi. Bu kayıt Osmanlı kaydına geçecek olsaydı Süleyman Bin Mevlüt diye geçiyor. Bu Mevlüt’ün oğlu Süleyman demektir. İslam tarihinde Ömer Bin Hattat diyoruz yani Hattat’ın oğlu Hz. Ömer demektir. Kasta Bin Moni, yanında 10 bin kişilik ordu ile babasına yardıma geliyor. Türk ile cenk devam ediyor, neticede hadise de uzun uzun anlatılıyor. Ben diyorum ki adımızı oradan buradan ya da ecnebi kaynaklardan bulacağımıza niye Kasta Bin Moni adı, Kastamonu isminin kökeni olmasın. Çünkü Kasta bin Moni hadisesinin yanında babasına 10 bin kişilik ordu ile yardımca geldiğinin hadisesini anlattıktan sonra Saltukname’de, o günden bugüne Kastamoni ismini devrediyor. Zamanla da bu isim şimdi ismi Kastamonu olmuştur. Bizde diyoruz ki Kastamonu’nun ismi Moni’den geliyor. Kastamonu tarihini anlatan bana göre oldukça gerçekti bir eserdir Saltukname. Bizlerde bu eseri bugünün Türkçesine aktardık. Kastamonu’nun Fethi diye adından da rahatça anlaşılabilecek şekilde sadeleştirip bugünün Türkçesiyle okurlarımıza anlatmaya çalıştık. Kitabın en arka sayfasında Saltukname’nin Türkçe çevirisini de koyduk. Okuyanlar rahatça anlayıp okuyabilsinler diye. Kitabın içerisinde fotoğraflar mevcut. Saltukname ile Sarı Saltuk’u da kitabımızda anlattık. Şu anda kitabımız Şeyh Şabanı Veli Kültür Vakfı eseri adı altında yayınlandı. İnşallah faydalı olur diye düşünüyorum.”

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.