Gıda fiyatlarında artış sürüyor

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Mart ayına ilişkin küresel gıda emtia fiyatlarını açıkladı. Verilere göre, FAO Gıda Fiyat Endeksi Mart’ta 128,5 puana ulaşarak Şubat ayına oranla yüzde 2,4 artış gösterdi. Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında ise endekste yüzde 1,0’lik bir yükseliş kaydedildi. Bu küresel tırmanışın arkasındaki ana itici güç, bölgedeki savaşın tetiklediği enerji fiyatlarındaki artış oldu.

YAĞ VE ŞEKERDE KORKUTAN ARTIŞ

Mart ayında en sert fiyat hareketleri temel gıda maddelerinde yaşandı:

BİTKİSEL YAĞ: Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Şubat ayına göre yüzde 5,1 fırlayarak yıllık bazda yüzde 13,2 artış kaydetti. Petrol fiyatlarındaki yükselişin biyoyakıt talebini artıracağı beklentisi; palm, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarını zirveye taşıdı.

ŞEKER: Şeker Fiyat Endeksi Mart ayında yüzde 7,2 arttı. Dünyanın en büyük üreticilerinden Brezilya’nın, yükselen enerji fiyatları nedeniyle daha fazla şeker kamışını gıda yerine etanol (yakıt) üretimine yönlendireceği endişesi piyasayı vurdu.

TAHIL VE BUĞDAY: Tahıl Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 1,5 arttı. Özellikle ABD’deki kuraklık ve Avustralya’daki gübre maliyetlerindeki artış, buğday fiyatlarını yüzde 4,3 oranında yukarı çekti.

ET VE SÜT ÜRÜNLERİ DE NASİBİNİ ALDI

Et Fiyat Endeksi, Avrupa Birliği’ndeki (AB) domuz eti ve Brezilya’daki sığır eti fiyatlarındaki yükselişle yüzde 1,0 artarken; süt ürünleri endeksi de Okyanusya’daki arz daralması nedeniyle yüzde 1,2 yükseldi. Ancak pirinç fiyat endeksinde yüzde 3,0’lük bir gerileme yaşanması, tahıl grubundaki tek teselli oldu.

BUĞDAY ÜRETİMİ DÜŞECEK ÖNGÖRÜSÜ

FAO’nun 2026 yılına dair projeksiyonları, gıda güvenliği açısından riskli bir tablo çiziyor. Küresel buğday üretiminin yüzde 1,7 oranında azalarak 820 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Özellikle AB, Rusya ve ABD’de üretim düşüşü öngörülürken, bu durumun küresel arz üzerinde yeni baskılar yaratmasından endişe ediliyor.

TEKNİK VERİLERLE KÜRESEL TABLO:

2025 Toplam Tahıl Üretimi: 3.036 milyon ton (Yıllık %5,8 artış).

Pirinç Üretimi: 563,3 milyon ton (Rekor seviye).

Stoklar: 951,5 milyon ton (%9,2 artış).

Stok/Kullanım Oranı: %32,2 (Küresel arzın şu an için yeterli olduğunu gösteriyor).