Plan ve Bütçe Komisyonu gündemine gelen kanun teklifi, ekonomik faaliyetleri canlandırmayı, yabancı kaynağı çekmeyi ve üretim-ihracat odaklı dönüşümü hızlandırmayı hedefliyor. Teklif kapsamında vergi, tecil, teşvik ve yatırımcıya yönelik çeşitli kolaylıklar içeren düzenlemeler yer alıyor.
Amme alacaklarının tecilinde önemli değişiklikler öngörülüyor; azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılarak borçlulara ödeme esnekliği sağlanması amaçlanıyor. Ayrıca teminatsız tecil tutarı 1 milyon liraya yükseltiliyor, teminata ilişkin düzenlemelerle ödeme yükünün hafifletilmesi ve ekonomik aktivitenin desteklenmesi hedefleniyor.
Yurt dışında mukim olan ve Gelir Vergisi Kanunu kapsamında bazı kazanç ve iratları vergiden muaf tutulan kişilerin Türkiye’ye dönme motivasyonunu güçlendirmek üzere, istisna süresince yurt dışından miras yoluyla intikallerde yüzde 1 veraset ve intikal vergisi uygulanması öngörülüyor. Bu düzenlemenin, Türkiye’ye yabancı kaynak ve yetenek çekmeye katkı sağlaması bekleniyor.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeden yurt dışı satışlarından veya yurt dışı alım-satım aracılıklarından elde edilen kazançlar için getirilen indirim sistemi düzenleniyor: genel indirim oranı %95, İstanbul Finans Merkezi’ne katılımcı belgesi ile faaliyet gösteren kurumlar için ise %100 olacak. Bu sayede transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezi faaliyetlerinin Türkiye’ye çekilmesine yönelik teşviklerin kapsamı ve oranı artırılacak.
Üretim ve ihracatın desteklenmesi amacıyla genel kurumlar vergisi oranının uygulamasında ayrıma gidiliyor: yalnızca kendi ürettiklerini doğrudan ihraç eden imalatçı kurumların ihracattan elde ettikleri kazançlarına %9, ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan sağladıkları kazançlara ise %14 oranı uygulanacak. Bu düzenlemenin yıllık ilave maliyet etkisinin 34 milyar lira olarak tahmin edildiği bildirildi.
Kanun teklifi, gerçek ve tüzel kişilerin para, döviz, altın, hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetleri Türkiye’ye getirerek milli ekonomiye kazandırmalarını teşvik etmeye yönelik hükümler içeriyor. Amaç, varlıkların kayıt altına alınması yoluyla finansal kaynakların genişletilmesi ve ekonomik hareketliliğin artırılmasıdır.
Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerini destekleyen düzenlemelerle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilen “Teknogirişim” rozetine sahip halka açık olmayan şirketlerin, paya dönüştürülebilir borç sözleşmeleriyle yapacakları şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümlerinin uygulanmayacağı belirtiliyor. Bu tür işlemlerin usul ve esasları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda belirlenecek.
Ekonomik etki değerlendirmesinde, dijital şirket modeline uygun girişimlerin kuruluş aşamasındaki maliyetlerinin düşürülmesinin; Ar-Ge, yazılım geliştirme, ticarileşme ve pazara erişim odaklı kaynak yönlendirmesini kolaylaştıracağı; erken aşama girişimlerin hayatta kalma ve ölçeklenme olasılığını artıracağı vurgulanıyor. Ayrıca düzenlemelerin yabancı yatırımcılar için öngörülebilirliği artırarak Türkiye’yi teknoloji girişimleri açısından cazip hale getirmesi hedefleniyor.
İstanbul Finans Merkezi’ndeki finansal kurumlara yönelik vergi avantajları genişletiliyor: bölgedeki katılımcılar için gelir vergisi indirimi kapsamı artırılacak ve katılımcı belgesi sahibi kuruluşların kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi indirimi %100 olarak 2047 yılına kadar uzatılacak. Ayrıca kuruluş ve izinlere ilişkin finansal faaliyet harçlarından sağlanan muafiyet süresi 5 yıldan 20 yıla çıkarılacak. Bu adımların, İstanbul’u bölgesel ve uluslararası bir finans merkezi olarak cazip kılacağı değerlendiriliyor.
Genel olarak teklifin, transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezi faaliyetlerini Türkiye’ye çekme, döviz kazandırıcı işlemleri artırma ve İstanbul Finans Merkezi’nin hedeflenen statüsünü güçlendirme amaçları taşıdığı ifade ediliyor. Mali düzenlemelerle birlikte teklif TBMM Başkanlığı’na sunulmuştur.
