Türkiye, son yıllarda Afrika kıtasında diplomasi, ekonomi ve güvenlik alanlarında etkisini kayda değer biçimde artırdı. Fransız basınında yer alan değerlendirmeler, Fransa’nın Afrika’daki çekilmesinin ardından ortaya çıkan boşluğun Türkiye tarafından kısmen doldurulduğunu vurguluyor.
Bu genişleme, Afrika Boynuzu’ndan Sahra Altı’na kadar uzanan bir coğrafyada çok yönlü iş birlikleri ve yoğun saha faaliyetleriyle somutlaştı.
Türkiye’nin izlediği politika, ekonomik ve güvenlik önceliklerini entegre eden bir çerçeveye dayanıyor. Son yirmi yılda büyükelçilik sayısının 12’den 40’ın üzerine çıkması ve birçok ülkede ekonomik ile askeri danışmanların görevlendirilmesi, bu stratejinin kurumlaşmış örnekleri arasında yer alıyor.
Türk özel sektörü, özellikle inşaat başta olmak üzere projelerle kıtada aktif. Bunun yanında devlet destekli aktörler; eğitim, vakıf çalışmaları, cami faaliyetleri ve insani yardım programları aracılığıyla bölgesel bağları güçlendiriyor. Askeri iş birliklerinin artması ve savunma anlaşmaları da Türkiye’nin sahadaki görünürlüğünü yükseltti.
Bu stratejinin arkasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Afrika’ya yönelik yoğun ziyaret trafiği bulunuyor; Erdoğan kıtayı yaklaşık 40 kez ziyaret etti. Ziyaretlerde genellikle iş insanlarından oluşan heyetlerin eşlik etmesi, diplomasi ile ticaret arasındaki bağın kasıtlı olarak güçlendirildiğini gösteriyor.
Ekonomik göstergeler de stratejinin etkisini yansıtıyor: Boğaziçi Enstitüsü raporuna göre 2003-2023 döneminde Türkiye ile Afrika arasındaki ticaret hacmi 5 milyar dolardan 40 milyar dolara yükseldi. Bu artış, sahadaki diplomasi, yatırımlar ve ticari faaliyetlerin eş zamanlı yürümesinin bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
