ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’daki Oval Ofis’ten canlı yayımlanan konuşmasında İran’a yönelik yeni adımlarını açıkladı. Haftalardır süren diplomasi ve gerilimlerin ardından, yönetiminin Tahran üzerinde baskıyı artıracak bir dizi başkanlık kararnamesini imzalayacağını duyurdu.
Trump, bu kararların Pentagon ve Dışişleri Bakanlığına stratejik yönergeler ile yeni yaptırımlar içereceğini belirtti ve Ortadoğu’daki tehdit algısını kalıcı biçimde hedef almayı amaçladığını vurguladı.
Fransa’daki G7 zirvesinde Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi ile ortaklaşa basın açıklaması yapan Trump, ABD ile İran arasında varılan müzakerelere ilişkin bilgi verdi. Piyasaların anlaşmadan “gerçekten mutlu” olduğunu söyleyen Trump, anlaşmayı “çok güçlü” olarak nitelendirdi ve içeriğinin ayrıntılarını yakında paylaşacağını belirtti.
Trump ayrıca Hürmüz Boğazı’nın önümüzdeki bir veya iki gün içinde tamamen açılacağını ve geçişlerin yeniden ücretsiz hale geleceğini açıkladı. Buna ek olarak, İran’ın nükleer silaha sahip olma olasılığını %99,99 oranında imkansız olarak gördüğünü söyledi.
Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed el-Nahyan ile gerçekleştirdiği ikili görüşmede Trump, anlaşmanın iki ana unsurunu şu şekilde özetledi: Tahran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılarak geçişlerin serbest bırakılması. Trump, varılan mutabakatı “adil” ve “iyi” olarak tanımladı.
Anlaşmanın taraflarca Cuma günü İsviçre’nin Bürgenstock beldesinde imzalanmasının planlandığını fakat tüm detayların henüz kamuoyuna açıklanmadığını belirtti. Wall Street Journal’ın aktardığına göre, İran anlaşma karşılığında petrol satışına derhal başlayabilecek.
Bu gelişmelerle birlikte Brent petrol fiyatı haber akışının ardından 78 dolar seviyesine geriledi. Trump, piyasaların tepkisine dikkat çekerek, hisse senedi piyasasının yükselişini ve petrol fiyatlarındaki düşüşü sözlerin ötesinde bir gösterge olarak yorumladı.
Aynı dönemde İsrail ordusu, Lübnan güneyine hava saldırıları düzenlediğini; Hizbullah tarafından fırlatılan roketlerin etkisiz hale getirildiğini ve bir fırlatma rampasının imha edildiğini duyurdu. Hizbullah ise İran’dan, İsrail’in Lübnan’dan çekilmesi yönünde güvence aldığını belirtti.
Trump, Lübnan’daki çatışmayı “ufak bir savaş” olarak tanımlayarak bunun ABD ile İran arasındaki anlaşmayı bozmayacağını ısrarla ifade etti. Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya yönelik eleştirilerini sürdürdü ve anlaşmanın kamuoyuna okunması için ileride bir basın toplantısı yapma niyetinde olduğunu açıkladı.
