Küresel yapay zeka yatırım dalgasıyla yükselen Güney Kore borsası, son aylarda sert bir değer kaybı yaşadı. Kospi endeksinde altı haftada görülen yaklaşık yüzde 40’lık düşüş, piyasadan yaklaşık 2,5 trilyon dolarlık sermaye silinmesine neden oldu.
Endeksi taşıyan bellek çipi üreticilerindeki yükselişin ardından gelen keskin gerileme, toparlanmanın sınırlı kalmasına rağmen yatırımcılar üzerinde yıkıcı etkiler bıraktı.
Wall Street Journal’ın aktardığına göre en büyük darbeyi, günlük işlem hacminin yüzde 60–70’ini oluşturan ve halk arasında “karınca” diye anılan yerel bireysel yatırımcılar aldı. Mayıs ayında izin verilen tek hisseye dayalı kaldıraçlı ETF’lerin devreye girmesi, dalganın etkisini büyüttü.
14 milyon yatırımcıyı temsil eden Kore Hissedarları İttifakı Başkanı Jung Eui-jung, piyasanın aşırı oynaklık yüzünden adeta bir kumarhaneye dönüştüğünü söyledi.
Kayıplar geniş bir kesimi vurdu: İngilizce öğretmeni Yoon Jae-Yi 19 bin dolar, ses mühendisi Yoon Kyung-min 7 bin 200 dolar, muhasebeci Jake Cheong ise kaldıraçlı fonda 20 bin dolar kaybetti. Yazılım geliştiricisi Lee Ka-young ise elde ettiği tüm kazançları yitirdi.
Marj kredisi borçları da hızla arttı; altı ay içinde 27,1 milyar dolara çıktı ve bu durum sistemik risk endişelerini artırdı.
Krizin etkileri sınırları aştı; örneğin ABD’de risk fonu pozisyonlarında ağır zararlar görüldü ve bazı portföyler tasfiye edildi. Ülke içinde ise Devlet Başkanı Lee Jae Myung’in Kospi’yi 2030’a kadar 5 bin puana çıkarma vaadi ve gevşetilen düzenlemeler sert eleştirilerin odağı haline geldi.
Kamuoyu desteği yüzde 43,3’e gerileyen yönetime karşı muhalefet meclis araştırması talep etti.
Seul yönetimi krize yanıt olarak yeni kaldıraçlı ürün onaylarını askıya aldı, zorunlu nakit teminatını üç katına çıkararak yaklaşık 21 bin dolara çıkardı ve yatırımcı eğitimlerini genişletti. Bu adımların ardından Kospi 200 oynaklık endeksi 86,18’den 56,76’ya geriledi.
Bireysel yatırımcı temsilcileri ise kaldıraçlı fonların tamamen piyasadan kaldırılmasını ve devlet müdahalesinin artırılmasını talep ediyor.
