Küresel tahvil piyasalarında yaygınlaşan satışlar, hükümetlerin borçlanma maliyetlerini önemli ölçüde yükseltiyor. 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi yüzde 5,34 ile 2002’den bu yana en yüksek seviyeye çıkarak, dünya genelinde faiz ve varlık fiyatları üzerinde belirleyici bir etki oluşturdu.
Faizlerin yükselmesi; enerji maliyetlerindeki artış, yapay zeka kaynaklı veri merkezi yatırımlarının büyüme beklentilerini desteklemesi ve kısa vadeli politika faizlerinin yüksek kalacağı öngörüleriyle birlikte devam ediyor. Bu durum, şirketlerin ve konut kredisi kullanan tüketicilerin finansman yükünü artırırken, kamu bütçelerinde faiz harcamalarının payını büyütüyor.
Fransa’nın 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,96’ya yükselerek sembolik yüzde 5 eşiğine yaklaştı; ülkenin borcunu temerrüde karşı sigortalama maliyeti (CDS) ise 2013’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı. İtalya’da da satış baskısı belirginleşirken, İngiltere’de 30 yıllık tahvil faizi yüzde 6’yı aşarak 1998’den bu yana en yüksek noktaya çıktı. Japonya’da ise yıllar süren düşük enflasyon döneminin ardından devlet tahvili getirileri üst üste çeyrek dönemlerde çift haneli artışlar kaydetti.
Piyasa aktörleri, ABD’de faiz indirim beklentilerini geride bırakırken; kısa vadede Fed’in ek faiz artırımları uygulayabileceğini fiyatlıyor. Avrupa Merkez Bankası’nın da önümüzdeki dönemde kademeli küçük artırımlar yapacağı beklentisi güçlenmiş durumda. Bu para politikası görünümü, hisse senedi piyasalarında baskı yaratıyor.
STOXX 600 endeksi yüzde 1,2 düşüşle Haziran’dan bu yana en düşük seviyeye inerken, bankacılık hisselerindeki değer kaybı yüzde 3’e kadar ulaştı. Aynı zamanda yüksek riskli tahvillerin kredi temerrüt takası (CDS) endeksi, Nisan başından bu yana en yüksek seviyelere çıktı.
Piyasadaki satış eğilimi, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik operasyonları nedeniyle daha da derinleşti. ABD Başkanı’nın İran’ın ateşkes teklifini reddetmesi Wall Street’i baskılarken, S&P 500 günü yüzde 0,8 düşüşle tamamladı. Avrupa borsalarında Londra ve Frankfurt hafif gerilerken Paris yatay seyretti; Asya piyasaları karışık kapandı.
Enerji piyasalarında petrol fiyatları 100 doların üzerinde seyrederken, Avrupa’da doğalgaz fiyatları yükseliş gösterdi. İngiltere’de motorin fiyatları litre başına neredeyse iki sterline yaklaşarak rekor düzeylere çıktı. Bu gelişmeler, küresel enflasyonist baskıları artırma potansiyeli taşıyor.
İran, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını içeren bir çatışmasızlık planı sunmuş; bölgedeki deniz yollarının güvenliğinin sağlanması gündeme gelmişti. Ancak taraflar arasındaki görüşmeler ve arabuluculuk girişimleri belirsizlik taşıyor: bazı kaynaklar yeni müzakere beklentilerini belirtirken, resmi haber ajansları görüşme olmadığını aktarıyor.
Özetle, küresel tahvil satışları ve yükselen getiriler kamu maliyeleri, finansman maliyetleri ve varlık fiyatları üzerinde baskı oluştururken; jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarındaki yükseliş bu dinamikleri daha da karmaşık hale getiriyor.
