ABD ile Türkiye arasında F-35 tartışmasında Washington’dan yeni açıklamalar geldi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye’nin programa dönüşünde önündeki en büyük engelin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi olduğunu vurguladı.
Rubio, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’ya olumlu yaklaşsa da Kongre kararlarının ve mevcut yasaların transferi sınırlandırdığını, bu nedenle tek başına siyasi iradenin yeterli olmadığını belirtti.
“Yasal olarak transfer yapamayız” ifadesini kullanan Rubio, Türkiye’nin S-400 meselesini çözmeden F-35’lerin tesliminin hukuken mümkün olmayacağını söyledi. Washington’ın daha önce Kongre’ye ilettiği görüşlerde de Türkiye’nin programına dönmesi için gerekli yasal şartları hâlâ karşılamadığı bildirildi. ABD, Ankara’nın S-400’leri elinde tutmaması ve gelecekte yeniden edinmeyeceğine dair güvence arıyor.
Rubio, Trump’ın bazı uçakların Türkiye’ye verilmesini istediğini ve Ankara’nın önceden ödeme yaptığı uçaklara dikkat çektiğini aktardı. Ancak Rubio, bu siyasi isteğin yasal engelleri ortadan kaldırmadığını tekrarladı; Kongre’nin bağlayıcı düzenlemeleri nedeniyle transferin önünde hukuki bariyerlerin bulunduğunu ifade etti.
Türkiye özellikle 2019’dan önce ödeme yaptığı altı F-35 için talepte bulunuyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da uçakların ABD’de hangarlarda beklediğini söyledi. Ankara, S-400 alımı sonrasında programdan çıkarılmış; Washington, CAATSA kapsamındaki yaptırımları uygulamıştı.
Rubio, sorunun tamamen çözümsüz olmadığını ve “çeşitli seçeneklerin” olduğunu belirterek ileride çözüm bulunabileceğini ifade etti. ABD Dışişleri Bakanlığı da Ankara ile S-400 meselesini görüşmeye devam ettiklerini açıklamıştı.
Röportajın Yunanistan ziyareti sırasında yapılması da dikkat çekti; Rubio, Atina’nın gelişmiş mühimmat taleplerini ve Ege veya Kıbrıs kaynaklı bir çatışmanın her iki ülke ve ABD çıkarlarına aykırı olacağını vurguladı.
Özetle: Trump’ın siyasi desteğine rağmen, Rubio’ya göre S-400 meselesi çözülmeden yasal olarak F-35 teslimatı gerçekleştirilemez. Diplomatik temaslar sürüyor; hangi formülle uzlaşı sağlanacağı ise belirsizliğini koruyor.
