Mustafa Kemal, 1881 yılında Selanik’te doğdu. Annesi Zübeyde Hanım, onun ilköğrenimine Hafız Mehmet Efendi’nin mahalle mektebinde başlamasını sağladı. Daha sonra, babası Ali Rıza Efendi’nin isteğiyle Şemsi Efendi Mektebi’nde ilkokulu bitirdi. Ortaokul eğitimine Selanik Mülkiye Rüştiyesi’nde başladı, ancak kendi isteğiyle buradan ayrıldı ve öğrenimine Selanik Askeri Rüştiyesi’nde devam etti. Ardından Manastır Askeri İdadisi’nden ikincilikle mezun oldu. Yabancı dil eğitimine de devam eden Atatürk, yaz aylarında Selanik’te Fransızca dersleri aldı.
İstanbul’a giderek 1899’da girdiği Harp Okulu’nu 1902’de teğmen rütbesiyle tamamladı ve 1905’te Harp Akademisi’nden kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu. 1905’te Şam’da 5. Ordu emrine atandı ve burada Suriye bölgesinde başarılı hizmetleri nedeniyle Beşinci Rütbe’den Mecidi Nişanı ile ödüllendirildi. 1907’de Manastır’daki 3. Ordu Karargahı’na atandı. 1909 yılında İstanbul’daki 31 Mart Vakası’nı bastıran Hareket Ordusu’nda görev aldı. 1910’da Arnavutluk’taki isyanı bastırmak için gönderildi ve 1911’de İtalya’nın Trablusgarp’a asker göndermesi üzerine Tobruk’a atandı. Orada Türk kuvvetlerini başarıyla yönetti ve Tobruk Savaşı’nı kazandı.
6 Mart 1912’de Derne Komutanı oldu ve Ekim 1912’de Balkan Savaşı sırasında Gelibolu ve Bolayır’daki birliklerle savaşa katıldı. 1913’te Balkan Harbi’nden sonra Sofya ataşemiliterliğine atandı. Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla cephede görev almak isteyen Mustafa Kemal, Başkomutanlık Vekaleti’ne başvurdu ancak Sofya’da kalmasına karar verildi. Buna itiraz ederek cephede görev almak istediğini dile getirdi. Sonunda 1915’te Esat Paşa komutasındaki 3. Kolordu’ya bağlı Tekirdağ’da oluşturulacak 19. Tümen Komutanlığına atandı.
Atatürk, Gelibolu Yarımadası’na asker çıkaran düşman kuvvetlerine karşı 19. Tümen ile karşı saldırıya geçerek onları geri çekilmeye zorladı. Türkiye’nin kaderini belirleyen Çanakkale Savaşları sırasında “Anafartalar Kahramanı” unvanını kazandı. 1916 yılında Rus saldırılarını durdurarak Bitlis ve Muş’u geri alarak generalliğe terfi etti. 1917 yılında 7. Ordu Komutanlığına atandı, Suriye cephesinde önemli görevlerde bulundu.
Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak milli mücadeleyi başlattı. 22 Haziran 1919’da Amasya Genelgesi’ni yayımladı ve Türk milletine vatanın bütünlüğünün tehlikede olduğunu bildirdi. 23 Temmuz 1919’da Erzurum’a intikal etti ve burada toplanan kongrenin başkanlığını yürüttü. Sivas’ta da kongre toplayarak düşman işgaline karşı alınacak önlemleri belirlediler. 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi kuruldu ve Mustafa Kemal, Meclis Başkanı seçildi.
10 Ağustos 1920’de imzalanan Sevr Antlaşması’nı tanımadı ve Türk milletinin bağımsızlık haklarını savundu. 1921’de Yunan kuvvetlerinin ilerlemesini durdurarak, Sakarya Meydan Muharebesi’nde başarılı oldu. Bu zaferle birlikte 13 Ekim 1921’de Kars Antlaşması, 20 Ekim 1921’de ise Ankara Antlaşması imzalandı. 26 Ağustos 1922 tarihinde Büyük Taarruz’u başlatarak 30 Ağustos’taki Dumlupınar Meydan Muharebesi’nde Yunan ordusunu yendi.
Mustafa Kemal, 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması’nı imzalayarak Türkiye’nin bağımsızlık belgesini elde etti. 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi ve Atatürk Cumhurbaşkanı oldu. 1938’deki vefatına kadar bu görevi sürdürdü. Suikast girişimleri ile karşılaştı ancak Türkiye Cumhuriyeti’ni savunmaya devam etti. 24 Kasım 1934’te kendisine “Atatürk” soyadı verildi ve bu soyadının başkaları tarafından kullanılması yasaklandı.
Mustafa Kemal Atatürk, ülkenin kalkınmasını sağlamak için birçok alanda çalışmalar yaptı. 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın etkilerini azaltmak amacıyla 1933’te Beş Yıllık Sanayi Planı’nı başlattı. Tarıma ve çiftçiye destek vererek ülkenin ekonomik yapısını güçlendirdi. Hatay’ın ana vatana katılmasına da özel önem verdi. 10 Kasım 1938’de hayata gözlerini yumdu ve vefatı tüm dünyada derin bir üzüntüyle karşılandı. Naaşı, dolmabahçede düzenlenen törenin ardından Ankara’ya götürüldü ve burada Anıtkabir’e defnedildi.
Atatürk, “Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.” diyerek, ebedi istirahatgahında Türk milletinin gönlünde yaşamaya devam etmektedir.
