Türkiye ekonomisinde kriz yorgunluğu yaşanıyor

19.11.2026
A+
A-
Türkiye ekonomisinde kriz yorgunluğu yaşanıyor

Türkiye Ekonomisinde Kriz Yorgunluğu

İktisatçı Mahfi Eğilmez, Türkiye ekonomisinin uzun süredir süregelen yüksek enflasyon ve sıkı para politikası nedeniyle “kriz yorgunluğu” yaşadığını ifade etti. Eğilmez, enflasyonla mücadelenin uzamasının üretim ve yatırım gibi alanlar üzerindeki baskının arttığını belirtti. Türkiye’nin geçmişteki ani krizi deneyimlerinden farklı olarak, şimdi daha yavaş bir ekonomik yıpranma sürecinden geçmekte olduğunu vurguladı.

Kriz Yorgunluğu Nedir?

Eğilmez, ekonomik krizlerin her zaman ani bir daralmayla başlamadığını, bazı krizlerin zaman içinde üretim gücünü ve yatırım iştahını zayıflattığını belirtti. Türkiye’nin bu tür bir ekonomik sorunun ortasında olduğunu kaydetti. Kriz yorgunluğu, çıkış sürecinin uzaması nedeniyle hanehalkı ve işletmelerin dayanma gücünün giderek azalması olarak tanımlandı. Başlangıçta geçici görünen maliyetlerin kalıcı hale gelmesi, işletmelerin mali dengesini bozdu ve yatırımların ertelenmesine yol açtı.

Enflasyon ve İşgücü Sorunları

2023 yılının ortalarında yapılan ekonomi politikası değişikliği sonrasında, Ekim 2026 itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 29,77 düzeyinde olduğuna dikkat çeken Eğilmez, enflasyondaki düşüşe rağmen ekonominin potansiyelinin altında büyüdüğünü belirtti. Ayrıca, atıl işgücü oranının yüzde 30’un üzerinde seyrettiğine de vurgu yaptı. Beklenen sonuçların geç gelmesi, ekonomik aktörlerin güvenini olumsuz etkiledi.

Sanayicinin İç ve Dış Pazar Sıkışıklığı

Eğilmez, kriz yorgunluğunun en çok sanayi alanında hissedildiğini belirtti. Yüksek faizlerin finansman maliyetlerini artırdığı, diğer yandan da ücret ve enerji maliyetlerinin sanayici üzerindeki baskıyı büyüttüğünü ifade etti. Döviz kurundaki artışın maliyetlerdeki yükselişin altında kalmasının ihracatçıların rekabet gücünü olumsuz etkilediğini de kaydetti. Ek olarak, iç talepteki zayıflama sanayicinin sıkışıklığına neden oldu.

Fabrika Kapanmaları ve Üretim Riskleri

Eğilmez, sanayicilerin mevcut koşullarda çeşitli zorluklarla karşı karşıya kaldığını belirtti. Kârlarından fedakarlık etmek, yatırımlarını ertelemek veya üretimlerini azaltmak gibi seçeneklerle yüz yüze olduklarını ifade etti. Yatırımların ertelenmesi gelecekteki üretim kapasitesini olumsuz etkileyebilirken, fabrikaların kapanması ve üretimin yurtdışına taşınması kalıcı kayıplara yol açabileceği konusunda uyardı.

Yüksek Faiz ve Üretim Etkileri

Enflasyonla mücadelede yüksek faizlerin önemine değinen Eğilmez, bu durumun yalnızca talebi değil, aynı zamanda üretim kapasitesini de etkilediğini belirtti. Kalıcı fiyat istikrarı için üretim kapasitesinin korunmasının önemine dikkat çekti ve dezenflasyon politikasının desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Finansal Getirilerle Üretim Arasındaki Uçurum

Eğilmez, ekonomik programın etkisinin toplumun farklı kesimleri arasında eşit dağılmadığını belirtti. Yüksek faizli finansal varlıklar üzerinden kazanç sağlayan grupların, üretim yapan işletmelerin maruz kaldığı yüksek finansman maliyetleri ile karşılaştığını söyledi. Bu durum, finansal yatırımları daha cazip hale getirirken, üretken yatırımlara olan ilgiyi azalttı.

Yapısal Reform Çağrısı

Eğilmez, mevcut durumun enflasyonla mücadeleden vazgeçilmesini gerektirmediğini vurguladı. Türkiye’nin kalıcı büyüme hedefi için fiyat istikrarının sağlanması şarttır. Yalnızca yüksek faiz ve talep kısıtlamalarına yönelik politikaların üretim üzerindeki yükü artırabileceği hususunu ifade etti. Maliye politikası desteği, kamu harcamalarında verimlilik ve rekabet artırıcı önlemler ile yapısal reformların önemine dikkat çekti.

Aylık Üretim Gücünün Kaybedilmesi Riski

Eğilmez, Türkiye ekonomisi açısından en büyük riski enflasyondaki gerilemeye rağmen üretim kapasitesinin zayıflaması ve bu kaybın kalıcı hale gelmesi olarak tanımladı. Kayıpların geçmiş krizlerden çok farklı bir yıpranma sürecinin sonucu olduğuna dikkat çekti.

Eğilmez, yazısını şu ifadelerle bitirdi: Enflasyon düşürülebilir fakat kaybedilen üretim kapasitesini, pazarları ve ekonomik güveni yeniden kazanmak daha uzun bir süreç gerektirecektir. Türkiye’nin önündeki gerçek risk de budur: Enflasyonla mücadele ederken üretim gücünü kaybetmek.

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.