Bursa’da geçmiş dönem Büyükşehir Sözcüsü İhsan Bilgili, Serhat şehri Ardahan’ın düşman işgalinden kurtuluşunun 105. yıl dönümü dolayısıyla kapsamlı bir mesaj yayımlayarak hem tarihsel süreci hem de milli mücadele ruhunun bölgesel ve ulusal anlamını detaylı biçimde değerlendirdi. Bilgili’nin açıklaması, yalnızca bir kutlama mesajı olmanın ötesinde, bölgenin jeopolitik geçmişine ve Milli Mücadele’nin erken örgütlenme dinamiklerine ışık tutan güçlü bir tarihsel analiz niteliği taşıdı.
Bilgili mesajında, Ardahan’ın kaderini belirleyen sürecin 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi sonrası başladığını hatırlatarak, savaş tazminatı kapsamında Kars ve Batum ile birlikte Rus işgaline bırakılan kentin yaklaşık 43 yıl süren esaret döneminden sonra 23 Şubat 1921’de özgürlüğüne kavuştuğunu vurguladı.
Kurtuluş sürecinde askeri ve siyasi liderliğin belirleyici rolüne dikkat çeken Bilgili, Doğu Cephesi Komutanı Kazım Karabekir Paşa, cephe kahramanlarından Deli Halit Paşa ve bölgenin önemli isimlerinden Osman Server Atabek’in yanı sıra yerel halkın topyekûn direnişinin tarihsel kırılma noktası olduğunu belirtti. Gürcü kuvvetlerinin şehirden çekilmesiyle Ardahan’ın yeniden Türk egemenliğine girmesinin, Milli Mücadele’nin doğu hattındaki en kritik başarılarından biri olduğu ifade edildi.
Bilgili, Ardahan’ın yalnızca askeri bir zaferle değil, siyasi örgütlenme kapasitesiyle de öne çıktığını belirterek, Anadolu’daki kongreler sürecine dikkat çekti. Ardahan Kongreleri olarak bilinen 3-5 Ocak ve 7-9 Ocak 1919 toplantılarının, Milli Mücadele’nin kurumsal zemininin oluşmasında kritik rol oynadığını ifade etti.
Bu kongrelerde Mondros Mütarekesi’nin ağır şartlarının reddedildiği, silah bırakılmayacağı ve bölgenin Rusya’ya terk edilmeyeceğinin karara bağlandığını belirten Bilgili, bu iradenin daha sonra Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi ile kurumsallaşan milli direniş ruhunun öncülü olduğunu vurguladı.
Açıklamada ayrıca tarih literatüründe “Üç Sancak” olarak bilinen Elviye-i Selase bölgesinin stratejik önemine değinildi. Ardahan, Kars ve Batum’un yanı sıra Ahıska ve Ahılkelek’in kaderinin bölgesel güç dengeleri açısından kritik olduğuna dikkat çekildi.
Bilgili, bölgedeki siyasi yapılanmanın Cenub-ı Garbi Kafkas Hükümeti çatısı altında şekillenmesinin Türk milletinin teşkilatlanma kabiliyetini gösterdiğini belirterek, bunun bağımsızlık mücadelesinin erken örneklerinden biri olduğunu ifade etti.
Açıklamada bugün de sınır hattında stratejik rolünü sürdüren Iğdır ve Ardahan’ın, Türkiye’nin güvenlik ve egemenlik perspektifinde kritik öneme sahip olduğuna dikkat çekildi. Bu şehirlerin tarih boyunca “vatan bekçiliği” misyonunu sürdürdüğü vurgulandı.
Bilgili mesajının sonunda, bağımsızlık mücadelesinde hayatını kaybeden şehitler ile gazilerin fedakârlıklarının unutulmayacağını belirterek, Türk milletinin tarihsel hafızasında Ardahan’ın kurtuluşunun önemli bir yer tuttuğunu ifade etti. Açıklamada, ecdadın gösterdiği topyekûn direnişin bugünkü milli birlik ve beraberlik bilincinin temel taşlarından biri olduğu kaydedildi.
Bilgili, başta Ardahanlılar olmak üzere tüm Türkiye’ye selam ve saygılarını ileterek, kurtuluş yıl dönümünün milli dayanışma ruhunu güçlendirmesi temennisinde bulundu.
