ABD ile İran arasında imzalanan barış anlaşmasının ardından piyasalarda olumlu hava oluştu; bunun sonucunda akaryakıt fiyatlarında da hareketlilik yaşandı. 16 Haziran Salı itibarıyla motorinde toplam 4,88 lira tutarında indirim gerçekleşti ancak yürürlükteki eşel mobil sistemi nedeniyle bu indirimin tamamı pompa fiyatlarına yansımadı.
Uygulanan düzenlemeler nedeniyle pompa fiyatlarında motorin için net düşüş yaklaşık 1,22 lira oldu; benzinde ise herhangi bir değişim gözlenmedi. Buna ek olarak, motorine gece yarısından itibaren ilave bir indirim daha geldi.
Dün gerçekleşen 1,23 liralık indirimin ardından, gece yarısında motorine ek bir indirim uygulandı. Bu kez litre başına uygulanan 1,66 liralık azalışın eşel mobil mekanizması nedeniyle pompa fiyatına yansıması 0,42 kuruş oldu.
Yeni düzenlemeyle birlikte motorinin litre fiyatı şehirlerde şu seviyelere geriledi: İstanbul 64,82 TL, Ankara 65,94 TL, İzmir 66,22 TL; doğu illerinde ortalama 67,68 TL olarak kaydedildi. Benzin cephesinde değişiklik yok; benzin fiyatları İstanbul’da 63,03 TL, Ankara’da 64,03 TL, İzmir’de 64,32 TL seviyesinde.
Hükümet, uluslararası petrol fiyatlarındaki artışların pompaya doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla eşel mobil sistemini devreye aldı. Bu mekanizma sayesinde gelen zammın sadece %25’i pompa fiyatına yansıtılırken, kalan %75’i Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tarafından karşılanıyor.
Bununla birlikte, motorinde ÖTV limitine ulaşıldığında gelen zamlar doğrudan satış fiyatlarına yansıyor; benzinde ise eşel mobil uygulaması devam ediyor. Sistem, dezenflasyon çabalarına katkı sağlarken enflasyon üzerinde oluşabilecek güçlü baskıları hafifletmeyi hedefliyor.
Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarının belirlenmesinde gümrüksüz rafineri fiyatı esas alınıyor. Buna ÖTV ve EPDK payı eklenerek KDV hariç rafineri satış fiyatı hesaplanıyor. Gümrüksüz rafineri fiyatı belirlenirken Akdeniz-İtalyan piyasasında yayımlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ve günlük döviz kuru takip edilerek tavan satış fiyatı oluşturuluyor.
