Yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı ilerleme, insansı makinelerin savaş alanlarına dahil edilme ihtimalini somutlaştırıyor. Foundation Future Industries adlı Amerikan firma, Phantom adını verdiği insansı robotları Ukrayna’da saha testlerine tabi tutarak bu geleceğe dair ilk uygulamalı verileri elde etti.
Şirket yetkilileri, geliştirdikleri robotların 2027 yılına kadar silahlandırılabileceğini ve önümüzdeki yılın başında silah entegrasyonu senaryolarına ilişkin denemelerin başlayacağını açıkladı. CEO Sankaet Pathak, toplumda yaygınlaşan “Terminatör” kaygısının büyük oranda duygusal bir tepki olduğunu, operasyonel ve mali açıdan bakıldığında kitlesel insansı robot kullanımının mantıklı bir strateji olmadığını belirtiyor.
Phantom robotları, hava saldırılarının erişemediği doğruluk ve çevresel farkındalık sağlayarak, sivil zararları azaltma ve altyapıya zarar vermeden karmaşık görevleri icra etme potansiyeli sunuyor. Bunlar, insansız hava araçlarının yerini almak yerine kara savaşlarında insan askerlerin yerine geçebilecek görev boşluklarını doldurmayı hedefliyor.
Şu an için öldürücü otonom silahların kullanımını düzenleyen bağlayıcı küresel bir anlaşma yok. Mevcut durumda bu tür sistemler, savaşanlarla sivilleri ayırt etme yükümlülüğünü koyan uluslararası insancıl hukuk kurallarına tabi tutuluyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, insan denetimi olmadan hedef seçen makineleri “katil robotlar” olarak nitelendirerek ciddi kaygılarını dile getirdi; BM, 2026 yılına kadar insan kontrolü dışındaki silahları yasaklamak için çalışmalar yürütüyor.
Phantomlar, sohbet botlarında kullanılan büyük dil modellerinden ziyade çevrenin fiziksel davranışını tahmin eden “dünya modelleri”yle çalışıyor. Bu yaklaşım, sadece sözcük zincirlerini tahmin etmek yerine nesnelerin zaman içindeki hareketlerini öngörerek robotların çevreyle daha sağlam ve sezgisel etkileşim kurmasını sağlıyor.
Pathak, insanlığı yok etme senaryosunun insansı robotlardan ziyade insansız hava araçları veya nükleer silahlar üzerinden daha olası olduğunu belirtiyor. Ona göre daha acil ve somut risk, açık kaynaklı yapay zekâ modellerinin kötüye kullanılmasıyla ortaya çıkan “yapay zekâ terörizmi”dir. Açık modellerin erişilebilirliği, kötü aktörlerin güvenlik kısıtlarını aşmasına imkân tanıyabiliyor; Meta’nın Llama 2 örneğinde olduğu gibi sansürsüz sürümler tehlikeli bilgi paylaşımına yol açabiliyor.
Firma, savaş alanındaki testlerden edindiği tecrübeyle Phantom 2 adını taşıyan yeni nesil modeli geliştiriyor. Bu versiyon; toz ve su geçirmezlik, artırılmış taşıma kapasitesi (ilk versiyona göre yaklaşık 30 kg’den 80 kg’a kadar), düşmelere karşı dayanıklılığın 15G’den yaklaşım olarak 100G’ye çıkışı ve 3 kWh kapasiteli batarya gibi güçlendirmeler içeriyor. Cihazlar ticari ve askeri müşterilere yıllık kira usulüyle, yaklaşık 100 bin dolar karşılığı sunuluyor.
Yatırımcılar arasında dikkat çeken isimler de bulunuyor; örneğin Eric Trump ve çeşitli önemli girişim sermayesi şirketleri, bu teknolojilere finansal destek sağlıyor. Firma yetkilileri, tam özerk ve kontrolsüz bir zekâ düzeyine ulaşılmasının önünde hâlâ birkaç önemli teknik engel bulunduğunu ve bunun kısa vadede gerçekleşmesinin düşük bir olasılık olduğunu vurguluyor.
