Varşova’da düzenlenen güvenlik forumu, artan jeopolitik gerilimler ve Avrupa savunma tedarikindeki belirsizlikleri merkezine aldı. Etkinlik, 90’dan fazla ülke ve 2.500’ün üzerindeki delegenin katılımıyla iki gün sürdü ve Norveç bu yılın ortak ülkesi olarak İskandinav savunma planlamasını Doğu Avrupa güvenliğiyle ilişkilendirme gündemini öne çıkardı.
Forum; kamuya açık paneller, sanayi sunumları ve kapalı yuvarlak masa görüşmeleriyle çok yönlü bir tartışma zemini sağladı. NATO üst düzeyleri, savunma sanayi temsilcileri ve güvenlik uzmanları, hibrit tehditler, nükleer caydırıcılık ve ortak üretim mekanizmaları üzerine görüşlerini paylaştı.
NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı General Alexus Grynkewich, ittifakın “Zafer Teorisi” olarak adlandırdığı askeri konsepti açıkladı. Plan; saldırıyı durdurma, saldırının devamını engelleme ve düşmanı yıpratma olmak üzere üç ana unsurdan oluşuyor. İlk aşamada savunma takviyeleriyle saldırının amaçlarına ulaşması önlenecek; ikinci aşamada hava, deniz, uzay ve siber unsurların entegrasyonuyla üstünlük sağlanacak; üçüncü aşamada ise düşmanın askeri kapasitesi sistematik olarak zayıflatılacak.
Grynkewich’in vurguladığı nokta, hedefin saldırgana stratejik bir mağlubiyet yaşatmak değil, herhangi bir saldırıyı tamamen nafile bırakmak olduğuydu. İttifak, düşmanın takviye hatlarını ve destek unsurlarını da hedefleyerek derinlemesine karşı tedbirler uygulamayı planlıyor.
Komutan, mesajlarının yöneldiği muhatabı açıkça belirtmese de konuşmanın tonunun Moskova’ya yönelik olduğu anlaşıldı. Grynkewich; istihbarat, gelişmiş sensörler ve otonom sistemlerin erken tespit ve hızlı konuşlandırmada belirleyici rol oynayacağını söyledi. Ayrıca, ittifakın misyonunun savunma olduğuna dair güçlü bir güvence verdi ve artan sabotaj olayları karşısında kamuoyunu bilgilendirme gerekçesini açıkladı.
“Eğer birisi bize saldıracak kadar ahmaksa savaşırız,” ifadeleriyle komutan, saldırıya yönelik net ve caydırıcı bir duruş sergiledi ve saldırının devam etmesi hâlinde sadece taarruz birimlerinin değil, o gücü destekleyen tüm sistemlerin hedef alınacağını belirtti.
Forumda ABD’nin Avrupa’ya bağlılığı ve transatlantik güven konusundaki kaygılar da dile getirildi. Grynkewich, Washington’dan gelen siyasi dalgalanmalara rağmen NATO bağlılığının sürdüğüne dair güvence vermeye çalıştı; Trump’ın NATO Zirvesi’ndeki sözlerine atıf yaparak müttefiklik bağının korunduğunu hatırlattı.
Savunma sanayi tarafında MBDA CEO’su Eric Beranger, Avrupa ülkelerinin yerel kabiliyet geliştirme ve dış tedarik tercihleri arasında bölündüğünü belirtti. Bu tartışma, ortak üretimin önemi ve tedarik zincirindeki politik tercihlerin güvenliğe etkisi bağlamında öne çıktı.
Nükleer caydırıcılık oturumları, Rusya’nın olası nükleer tehditleri ve bu tehdidin yaratacağı algı üzerine yoğunlaştı. Eski İngiltere Savunma Bakanı Ben Wallace, Rusların nükleer ve konvansiyonel caydırıcılık tartışmalarını yakından takip edeceğini kaydetti. Alman Marshall Fonu yetkilisi Claudia Major ise caydırıcılığın sadece kabiliyetlere değil, aynı zamanda güven algısına dayandığını vurguladı.
Geçmiş tatbikat örneklerinin anıldığı oturumlarda, ittifakın hem manevra hem de sahadaki desteğin sürekliliği konusunda kararlılığını sürdürdüğü yinelendi.
NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, müttefikler arasındaki ortak üretimin artırılması gerektiğini ve bunun tedarik çeşitliliği ile alternatif kaynaklar sağlayacağını belirtti. Shekerinska; Ukrayna, AB ve Hint-Pasifik ortaklarıyla işbirliğinin güçlendirilmesi, ortak üretimde engellerin kaldırılması ve yetki ile komuta süreçlerinin basitleştirilmesinin önemine dikkat çekti.
Shekerinska, ittifakın üretim kapasitesinin son dönemde hızla artığını, hava savunması derslerinin farklı önleyici ihtiyaçlar doğurduğunu ve Kuzey Atlantik Konseyi’nin ortak hava savunma prosedürünü onaylamasının karar alma ile komuta süreçlerini kolaylaştıracağını bildirdi.
Forum genelinde çıkan sonuç; NATO’nun çok katmanlı caydırıcılık stratejisini güçlendirmeyi, Avrupa içindeki savunma üretimini teşvik etmeyi ve hibrit tehditlere karşı dayanıklılığı artırmayı hedeflediği yönünde özetlenebilir.
