Merkez Bankası’nın ağustos ödemeler dengesi verilerine göre, yaz turizmi ve sezon etkisiyle aylık bazda 4,053 milyar dolar cari fazla kaydedildi. Ancak yıllıklandırılmış cari açık 42,1 milyar dolar olarak gerçekleşti; dış ticaret açığı yıllık 78,4 milyar dolar seviyesinde izlendi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek sosyal medya paylaşımında; mal ihracatındaki artış ve hizmet gelirlerinin dayanıklılığı sayesinde cari açığın “yönetilebilir seviyede” tutulduğunu vurguladı. Enerji arz güvenliğini destekleyecek adımların ve yeşil dönüşümün orta-uzun vadede cari dengeye olumlu katkı yapmasının beklendiğini belirtti.
Ağustos ayı verilerinde altın ve enerji hariç cari işlemler fazlası 8,205 milyar dolar olarak hesaplandı. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise aylık 3,746 milyon dolar düzeyindeydi. Hizmetler dengesi ağustos ayında net 9,711 milyon dolar giriş sağladı; bunun içinde taşımacılık gelirleri 3,265 milyon dolar, seyahat gelirleri ise 7,285 milyon dolar olarak yer aldı.
Yıllıklandırılmış tablolara göre hizmetler dengesi 63,9 milyar dolar fazla verirken; birincil gelir dengesi 25,6 milyar dolar, ikincil gelir dengesi 1,9 milyar dolar açık kaydetti. Bu çerçevede cari açık toplamda yaklaşık 42,1 milyar dolar oldu ve ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 78,4 milyar dolara ulaştı.
Yıllık cari açığın finansmanında net portföy yatırımları 5,5 milyar dolar pozitif katkı sundu. Kullanılan krediler 47,1 milyar dolar, ticari krediler ise 0,5 milyar dolar olumlu etki yaptı. Buna karşın finansal türevler 4,8 milyar dolar, net doğrudan yatırımlar 0,9 milyar dolar ve net efektif ile mevduatlar 17,7 milyar dolar negatif yönlü etki gösterdi. Merkez Bankası döviz cinsi net rezervleri yıllık bazda 30,1 milyar dolar azaldı; buna karşın dönemde resmi rezervlerde aylık 7,138 milyon dolar artış görüldü.
Ağustos ayında doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net giriş 141 milyon dolar oldu. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye doğrudan yatırımları 719 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurtdışındaki doğrudan yatırımları 578 milyon dolar yükseldi. Gayrimenkul hareketlerinde yurt içi yerleşikler yurtdışında 142 milyon dolar, yurt dışı yerleşikler ise Türkiye’de 244 milyon dolar net alım gerçekleştirdi.
Portföy yatırımları ağustos ayında net 1,034 milyon dolar sermaye çıkışı gösterdi. Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında net alışları 1,050 milyon dolar, DİBS piyasasında net alış 77 milyon dolar olarak kaydedildi. Yurtdışı tahvil ihraclarında bazı sektörlerde net alışlar, bankalar ve Genel Hükümet ihraçlarında ise net satışlar gözlendi. Bankacılık sektörünün dış kredi kullanımları 2,186 milyon dolar, diğer sektörlerin kullanımları 1,230 milyon dolar net kaynak sağlarken; Genel Hükümet 82 milyon dolar net geri ödeme yaptı.
Özetle: Aylık bazda elde edilen cari fazla turizm ve hizmet gelirlerine dayanırken, yıllık perspektifteki yüksek dış ticaret açığı ve cari açık finansmanı ile rezervlerdeki hareketler dikkat çekiyor. Enerji bağımlılığının azaltılması ve ihracatta katma değeri artırmaya yönelik politikalar cari dengenin dayanıklılığını güçlendirebilir.
