Türkiye genelinde tüketim harcamaları içinde konut ve kiraya ayrılan pay bölgeden bölgeye farklılık gösteriyor. TÜİK verileri, büyük şehirlerde bu kalemin hane bütçesindeki ağırlığının belirgin olduğunu ortaya koyuyor.
Genel eğilimlere bakıldığında, İzmir, İstanbul ve Ankara gibi metropollerde konut ve kira giderlerinin toplam harcamalar içindeki payı öne çıkıyor; buna karşın Doğu Anadolu’nun bazı illerinde bu oran görece daha düşük seyrediyor.
En yüksek pay İzmir’de ölçülüyor: toplam tüketim harcamalarının %30,2’si konut ve kira için kullanılıyor. İstanbul ve Ankara ise sırasıyla %29,6 ve %29,5 ile hemen arkasında yer alıyor. Bu üç büyükşehir, hanehalkı bütçesinde konut giderlerinin baskın olduğunu gösteriyor.
En düşük pay ise Doğu Anadolu’nun bazı bölgelerinde görülüyor; Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgesinde oran %19,6 ile en alt sırada bulunuyor. Benzer şekilde Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt bölgesinde %20,2; Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan bölgesinde ise %21,2 düzeyinde.
Güneydoğu Anadolu bölgeleri de konut-kira payının yüksek olduğu alanlar arasında. Şanlıurfa ve Diyarbakır’ı kapsayan bölge %28,3; Gaziantep, Adıyaman ve Kilis bölgesinde ise %27,4 oranı kaydedilmiş durumda. Orta büyüklükteki diğer bölgelerde ise oranlar %21–%23 bandında seyrediyor.
Özetle, büyükşehirlerde her 100 liralık tüketim harcamasının yaklaşık 30 lirası konut ve kira için harcanırken, Doğu Anadolu’nun bazı kesimlerinde bu tutar 20 liranın altına düşüyor. Bu durum, bölgesel gelir, kira seviyeleri ve yaşam maliyeti farklılıklarının hane bütçelerine yansımalarını yansıtıyor.
