Türkiye ekonomisindeki nakit işlemlerde dengeler tamamen bozuldu. Günlük harcamaların temelini oluşturan küçük ve orta ölçekli banknotlar piyasadan çekilirken, yerlerini sadece 200 TL’lik banknotlar doldurmaya başladı.
Banknot yapısındaki bu köklü değişim, hem vatandaşın harcama alışkanlıklarını hem de piyasadaki fiyatlama davranışlarını doğrudan etkiliyor.
200 TL’NİN HAKİMİYETİ
Mayıs 2023’te piyasadaki her 100 banknottan 31’i 100 TL’lik banknotlardan oluşurken, Haziran 2023 itibarıyla 200 TL’lik banknotlar liderliği ele geçirdi.
Birgün gazetesinden Havva Gümüşkaya’nın haberine göre, Mart 2026 itibarıyla dolaşımdaki toplam banknot adedinin %59,8’ini (yaklaşık %60) artık sadece 200 TL’likler oluşturuyor. 100 TL’nin piyasadaki ağırlığı ise hızla eriyerek %12,9 seviyesine kadar geriledi.
BANKNOT SAYISI ARTTI AMA DEĞERİ DÜŞTÜ
Haziran 2023 ile Mart 2026 arasındaki dönemde dolaşımdaki toplam kağıt para adedi %35,3 artarak 6 milyar 558 milyon adedi aştı. Ancak bu artış, paranın değer kazanmasından değil, aksine değer kaybettiği için daha fazla kağıt paraya ihtiyaç duyulmasından kaynaklandı.
200 TL: Sayısı %145 artarak 3,9 milyar adede çıktı.
100 TL: Sayısı %46,5 azalarak 848 milyon adede düştü.
50 TL: Sayısı %48,3 azalarak 265 milyon adede kadar geriledi.
20, 10 ve 5 TL gibi küçük banknotların sayısı artmasına rağmen, bu paralar artık bozuk para (madeni para) muamelesi gördüğü için piyasadaki açığı kapatmaya yetmiyor.
248 DOLAR OLDU 8 DOLAR
Paranın satın alma gücündeki erime, dolar karşısındaki değer kaybıyla çok daha net görülüyor. 200 TL piyasaya ilk çıktığı 2009 yılında tek bir banknotla 129 dolar alınabiliyordu.
Bugün gelinen noktada ise durum içler acısı: Tedavüldeki tüm kağıt banknotlardan birer adet alıp topladığımızda (200+100+50+20+10+5) elde edilen 385 TL ile sadece 8,6 dolar alınabiliyor.
Aynı banknot setiyle 2009 yılında tam 248 dolar alınabiliyordu. Bu veriler, Türk lirasının 17 yılda nasıl bir değer erozyonuna uğradığını gözler önüne seriyor.
