YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Çinli otomobillere getirilen ek vergilere ilişkin olarak Türkiye’nin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) nezdinde açılan davayı kaybettiğini açıkladı. Kararın ülkeye yıllık önemli bir mali yük getireceğini belirten Yavuzyılmaz, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ı görevi bırakmaya çağırdı.
Vekil paylaşımında, BYD dahil bazı Çinli üreticilere sağlanan vergi ayrıcalıklarına karşın yatırımların beklenen şekilde gerçekleşmediğini ve son gelişmelerin yeni bir usulsüzlük dalgasını gözler önüne serdiğini kaydetti.
Yavuzyılmaz, davanın kaybedildiğini WT/DS629/R numaralı “Dünya Ticaret Örgütü Panel Yargılaması Raporu” ile belgelediğini ve raporun 122 sayfa olduğunu ifade etti. Panelin büyük bölümünde Türkiye’nin uyguladığı ek vergi tedbirlerinin uluslararası ticaret kurallarına aykırı bulunduğu belirtildi.
Vekil, hükmün ekonomik etkilerini hesapladıklarını söyleyerek; “Bu kararın Türkiye’ye yıllık faturası en az 100 milyon dolar olacak” değerlendirmesinde bulundu ve güncel kur ile bunun yaklaşık 4,486 milyar lira edeceğini vurguladı. Çin’in ya ödeme talep edebileceğini ya da eşdeğer ticari misilleme uygulayabileceğini öne sürdü.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat’tan hem DTÖ kararına karşı temyiz başvurusunu yapması hem de istifa etmesi yönünde çağrı yaptı; son temyiz tarihin 26 Eylül 2026 olduğunu hatırlattı.
Yargılama sonucunda panelin bazı başlıklarda Çin’i haklı bulduğu, bazı iddiaları ise kabul etmediği açıklandı. Özellikle elektrikli ve belirli hibrit araçlarda Türkiye’nin vergi sınırlarını aştığı ve Çin’e karşı ayrımcı muamele uygulandığına karar verildi. Bakanlığın insan, hayvan ve bitki sağlığının korunması, doğal kaynakların korunması gibi gerekçeleri ise Panel tarafından yeterince kanıtlanmış bulunmadı.
Ayrıca, İthalat İzin Belgesi Sistemi (İİBS) kapsamında Çin menşeli elektrikli ve menzili uzatılmış hibrit araçlara getirilen servis, yetkili temsilci, çağrı merkezi ve batarya gibi ek gerekçelerin ayrımcı bulunduğu belirtildi. Panel, STA (Serbest Ticaret Anlaşması) yapılan ülkelerden gelen araçlara muafiyet tanınması uygulamasının Venezuela hariç DTÖ kurallarına uygun olduğunu tespit etti. İçten yanmalı motorlu bazı araçlardaki ek vergiler konusunda ise Çin’in iddiaları kabul edilmedi.
Panel, Türkiye’den ihlal tespit edilen tedbirleri DTÖ kurallarına uygun hale getirmesini istedi. Yavuzyılmaz bu kararın uygulanmaması halinde doğabilecek ticari yaptırımlar ve ekonomik yük konusunda uyarıda bulundu ve Bakanlığın uygulamalarını eleştirdi.
