Güney-Kuzey Su Aktarım Projesi (SNWD) resmi olarak 2002 yılında inşaatına başlandı. O zamandan beri, 2.700 kilometreden fazla kanal, tünel ve su kemeriyle dört nehir havzasını birbirine bağladı.
Dünyanın en büyük yapay nehri, 79 milyar ABD dolarına mal oldu, 2.700 kilometre uzunluğunda kanallar, tüneller ve su kemerlerinden oluşuyor ve şimdiden Çin’in nemli güneyinden kurak kuzeyine 76,7 milyar metreküp su taşıyarak tüm ülkenin su haritasını değiştirdi.
Kuzey Çin, Sarı Nehir’in (Huang He) bazı bölgelerinin kuruması ve Hai Nehri’nin kollarının yılın büyük bir bölümünde kaybolmasıyla gezegendeki en kötü su krizlerinden biriyle karşı karşıya kalırken, Çinli mühendisler başka hiçbir ülkenin denemediği bir şey tasarladılar: kıtasal ölçekte su taşıyabilen yapay bir nehir.
Brezilya Bölgesel Kalkınma Bakanlığının teknik bir inceleme gezisi kapsamında projeyi ziyaret etmesine göre, bu, dünyadaki en büyük su güvenliği girişimidir.
Sistem, Çin’in kuzeyindeki yoğun nüfuslu ve sanayileşmiş bölgelerde yaklaşık 185 milyon kişiye hizmet veriyor. Nisan 2026 itibarıyla 76,7 milyar metreküp su taşınmıştı.
ÇİN’İN ÜÇ YAPAY NEHİR GÜZERGAHI
Proje üç ana güzergâh üzerinden geçiyor: Doğu, Merkez ve Batı. Tamamlandığında, bu güzergâhlar birlikte yılda 44,8 milyar metreküp su taşıma kapasitesine sahip olacak.
Doğu Güzergahı, 1.112 kilometre uzunluğunda kanal ve tünellerden oluşmaktadır. Dünyanın en eski yapay su yolu olan antik Pekin-Hangzhou Büyük Kanalı’nı kullanmaktadır. 2013 yılından beri faaliyette olan kanalın yıllık kapasitesi 14,8 milyar metreküptür.
Sadece bu güzergahta bile mühendisler 100’den fazla motorlu pompa setine sahip 13 pompa istasyonu kurdu. Bazı bölümlerdeki toplam güç 454 megavatı aşıyor.
Akış, pompalama ihtiyacı olmadan gerçekleşiyor.
Brezilya Ulusal Su Güvenliği Sekreteri Giuseppe Vieira , teknik ziyaret sırasında gördüklerini şöyle anlattı: “Bazı pompa istasyonlarını ziyaret etme fırsatımız oldu; bunların 13’ten fazlası sadece doğu kolunda bulunuyor. Bu istasyonlarda 100’den fazla motorlu pompa kurulu ve çalışır durumda.”
Öte yandan, ana güzergâh Danjiangkou Barajı’ndan Pekin’e kadar 1.264 ile 1.400 kilometre arasında uzanmaktadır. Su akışı esas olarak yerçekimiyle gerçekleşir ve pompalamaya gerek yoktur.
Bu güzergah, Sarı Nehir’i iki büyük yer altı tüneliyle geçiyor. Ayrıca Pekin’deki musluklardan gelen suyun %70’ini sağlıyor ve bu da Çin başkentinin bu sisteme ne kadar bağımlı olduğunu gösteriyor.
Batı güzergahı hala planlama aşamasında. Tamamlandığında yıllık 17 milyar metreküp iletim kapasitesine sahip olacak, ancak önemli teknik ve çevresel zorluklarla karşı karşıya.
Çarpıcı rakamlar: 79 milyar dolar ve 330.000 yerinden edilmiş insan.
Projenin toplam maliyeti şimdiden 79 milyar ABD dolarını aşarak, bu yapay nehri tarihin en pahalı su altyapı projesi haline getirdi.
İnşaatı mümkün kılmak için Çin hükümeti, kanal güzergahı boyunca yaşayan yaklaşık 330.000 kişiyi yerinden etmek zorunda kaldı. Bu yerinden etme işlemi, proje için yer açmak amacıyla topraklarını kaybeden tüm toplulukları kapsıyordu.
2050 yılına kadar tüm güzergahlar tamamlandığında, sistem yıllık 44,8 milyar metreküp su kapasitesine ulaşacak; bu miktar, Portekiz veya İsviçre büyüklüğündeki ülkelerin tamamına su sağlamaya eşdeğerdir.
Çin’in diğer mega projeleri, örneğin 164 kilometrelik Danyang-Kunshan Köprüsü, ölçekleriyle de etkileyici. Ancak hiçbiri içme suyu kadar önemli bir kaynağı yerinden etmiyor.
São Francisco ile karşılaştırma: 50 kat daha büyük Çin yapay nehri
Projenin büyüklüğünü anlamak için, Brezilya’nın São Francisco Nehri Entegrasyon Projesi ile karşılaştırmak yeterlidir. Brezilya’daki bu proje yaklaşık 3 milyar dolara mal olmuş ve 477 kilometre uzunluğundadır.
Çin sistemi, Brezilya’dakine kıyasla 50 kat daha uzun, yıllık hacim olarak 50 kat daha büyük ve 26 kat daha pahalı. Brezilya projesi yaklaşık 12 milyon kişiye hizmet verirken, Çin sistemi 185 milyon kişiyi kullanıyor.
Brezilya Bölgesel Kalkınma Bakanlığına göre, proje ziyareti, Brezilya ve Çin arasında su güvenliği alanında teknik işbirliğinin genişletilmesi için bir referans niteliği taşıyor.
Vieira, ekiplerinin “Çin’in daha elverişli bölgelerinden daha az elverişli bölgelerine Yangtze Nehri’nden su taşıyan, dünyanın en büyük su güvenliği projesi hakkında bilgi edinme fırsatı bulduğunu” belirtti.
