6 Ağustos 1945 sabahı Hiroşima kenti, tarihte ilk kez savaşta kullanılan atom bombasının etkisiyle ağır hasar gördü. Şehrin büyük bölümü anında yıkıldı; binlerce kişi yaşamını yitirirken, çok sayıda kişi de radyasyonun ve yaralanmaların yol açtığı uzun süreli sağlık sorunlarıyla karşılaştı.
Üç gün sonra, 9 Ağustos’ta Nagazaki aynı kaderi paylaştı: ikinci atom bombası şehri büyük oranda tahrip etti ve yüz binlerce insanın hayatını etkiledi. Bu iki saldırı, yalnızca anlık yıkımla sınırlı kalmayıp nesiller boyu süren fiziksel ve psikolojik travmalara neden oldu.
Hiroşima’da 08:15’te atılan uranyum bazlı “Little Boy” adlı bomba, 1,5 kilometre çapındaki alanda yok edici bir etki yarattı. Patlama merkezinde binlerce derece sıcaklık oluştu; ilk anlarda on binler, yıl sonuna kadar ise yaklaşık 200 bin kişi yaşamını kaybetti. Şehrin binalarının büyük kısmı çöktü veya kullanılamaz hale geldi.
Nagazaki’de 9 Ağustos 11:02’de düşen “Fat Man” isimli bomba da benzer yıkıma yol açtı. O dönemde yüzbinlerce nüfusa sahip olan şehirde on binlerce kişi öldü ve çok sayıda yapı tamamen yok oldu.
Patlamaların ardından ortaya çıkan radyoaktif kirlenme, kurtarma ekipleri ve hayatta kalanlar üzerinde de ölümcül etkiler gösterdi. Zaman içinde kanser vakalarında artış, tedavisi zor şekil bozuklukları, ağır yanıklar, sakatlıklar ve kalıcı psikolojik zararlar rapor edildi. Atom bombalarına maruz kalanlara Japoncada hibakuşa denildi.
Bu saldırılar, İkinci Dünya Savaşı’nın seyrinde belirleyici bir dönemeç olarak görülüyor; Japonya İmparatoru Hirohito’nun 15 Ağustos 1945’te koşulsuz teslimiyeti ilan etmesiyle savaş fiilen sona erdi. Patlamaların yarattığı aşırı ısı ve enerji, etki alanındaki bitki örtüsü ve doğal yaşamı yok etti; atmosfere karışan nükleer partiküllerin izleri hâlâ çevresel etkiler doğuruyor.
Hiroşima ve Nagazaki, yaşananların unutulmaması için anıtlar ve müzeler kurdu. Hiroşima Barış Anıtı Parkı’ndaki Atom Bombası Kubbesi korunarak nükleer saldırının sembollerinden biri haline getirildi; Kubbe, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı. Bu tür tesisler, saldırıların maddi kalıntılarını, görgü tanıklarının anlatılarını ve barış çağrısını sergileyerek ziyaretçilere hatırlatma görevini sürdürüyor.
Not: Resmî ve yerel kaynaklar, iki bombanın ve sonrası salgın, yaralanma ile radyasyon etkilerinin sonucunda ölenlerin toplam sayısının yaklaşık 500 bin civarında olduğunu bildiriyor.
