İran, ABD ile yeni görüşmeler yapılacağı yönündeki açıklamaları reddetti; Tahran, Washington ile şu anda herhangi bir müzakere yürütülmediğini açıkladı.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, haftalık basın toplantısında “Şu anda ABD ile müzakere halinde değiliz” dedi ve devam eden temasların ağırlıklı olarak Hürmüz Boğazı’nın güvenliğine ilişkin Umman ile sürdürüldüğünü belirtti.
Hürmüz Boğazı, savaşın sonlandırılması çabalarında merkezi bir anlaşmazlık noktası olarak öne çıkıyor. İran, boğazdan geçen bazı gemileri engelledi ve zaman zaman ticari gemilere ateş açıldığı kaydedildi. Önceden serbest geçen rotalar yerine Tahran, geçişler üzerinde daha fazla kontrol ve ücret talep etme eğiliminde.
Bekai, Umman ile yapılan görüşmelerin amacını, “Her iki tarafın egemenlik haklarına saygı duyan ve ulusal çıkarlarımız ile güvenliğimizi koruyan bir rota” üzerinde mutabakata varmak olarak tanımladı. Ancak bunun, boğazın otomatik olarak yeniden açılması anlamına gelmediğini vurguladı.
Pazar günü Umman açıklarında bir tanker yakınında patlama sesi duyuldu; Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi (UKMTO) gemi ve mürettebatın güvende olduğunu bildirdi. Bu gelişmeler, bölgedeki gerilimi artırırken diplomatik girişimlerin de yoğunlaştığına işaret ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada İran ile yeni görüşmelerin başlayacağını ve bunun Hürmüz ile nihai olarak İran’ın nükleersizleşmesini kapsayabileceğini söyledi. Trump katılımcılar ve mekan hakkında ayrıntı vermedi ve daha önce yaptığı sert uyarılardan zaman zaman geri adım atarak diplomasiyi işaret etti.
Taraflar arasında geçen ay varılan ateşkes anlaşması başarısızlığa uğramıştı; o metin Hürmüz Boğazı’na ilişkin hükümler içeriyordu ve küresel enerji taşımacılığı açısından hayati önemdeydi. İran parlamentosu Ulusal Güvenlik Komisyonu Sözcüsü Hasan Gaşgavi, arabulucuların haziranda sağlanan mutabakat zaptını canlandırmak için çaba gösterdiğini belirtti ve “Asıl mesele Hürmüz Boğazı” ifadelerini kullandı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da X platformunda, düşmanı imzaladığı hususlara bağlı tutma çabalarının önemine dikkat çekti.
Savaş, ABD ve İsrail’in Şubat sonundaki sürpriz operasyonlarıyla başlamış ve altıncı ayına girdi. Aylar süren kesintili diplomasi ve zaman zaman sağlanan sükûnet dönemlerine rağmen çatışmalar sürüyor. Trump zaman zaman İran’a karşı sert seçenekleri dile getirirken diğer zamanlarda anlaşma umutlarından söz etti; iki tarafın diplomasi ve askerî tehditler arasında gidip gelen bir tablo sergilediği görülüyor.
