Skolkovo Bilim ve Teknoloji Enstitüsü’nden araştırmacılar, insan ömrünün biyolojik sınırını hesaplamak için yeni bir model geliştirdi. Çalışma, yaşlanmanın temel itici gücü olarak somatik mutasyonları ele alıyor ve bu mutasyonların zamanla birikmesinin yaşam süresini sınırladığı sonucuna varıyor.
Modelin temel bulgusu şu: yaşlanmayla ilişkili tüm hastalıklar, örneğin kanser, etkili biçimde tedavi edilse bile DNA’da biriken rastgele genetik değişiklikler yaşam süresini sınırlamaya devam edecek. Araştırma, buna dayanarak ortalama yaşam süresinin yaklaşık 146 ila 194 yıl arasında teorik bir üst sınırı olduğunu öne sürüyor.
Çalışma, hücre bölünmeleri sırasında ortaya çıkan somatik mutasyonların biriktiğini ve zamanla hücresel işlevleri bozduğunu açıklıyor. Vücut bu hataların çoğunu onarabiliyor olsa da, onarım mekanizmalarının yetersiz kaldığı noktada mutasyon yükü doku ve organlarda bozulmaya yol açıyor; bu da işlev kaybı ve nihayetinde ölüme katkıda bulunuyor.
Organ düzeyinde hız farklılıkları göze çarpıyor: deri ve karaciğer gibi sürekli yenilenen dokular mutasyonların etkisini daha iyi telafi edebiliyor. Buna karşın kalp ve beyin hücreleri büyük oranda yenilenmediği için bu organlarda biriken mutasyonlar daha kritik sorunlara neden olabiliyor.
Araştırma ekibinden Dmitrii Kriukov, ekiplerinin yalnızca somatik mutasyonların etkisini içeren bir model kullandığını ve bu varsayımla bile biyolojik ölümsüzlüğün mevcut bilgiler ışığında mümkün görünmediğini belirtiyor.
Son dönemde yaşlanmayı yavaşlatma veya tersine çevirme amaçlı çalışmalar arttı. Örneğin ABD merkezli Life Biosciences, hasarlı göz hücrelerini gençleştirme amaçlı insan klinik denemesi onayı aldı. Ayrıca teknoloji girişimcileri ve bazı tıp girişimleri, kaynak yatırımlarıyla yaşlanmayı hedefleyen programlar yürütüyor.
Ancak, bu ilerlemelere rağmen araştırma, DNA’daki somatik mutasyonların birikiminin —tıp büyük ilerleme kaydetse bile— insan yaşamı için aşılması güç bir biyolojik sınır oluşturduğunu vurguluyor.
