İSO Türkiye İmalat PMI, ağustosta 47,7’den 48,1’e yükseldi; ancak 50 eşik değerinin altında kalarak imalat faaliyetlerinin daralmaya devam ettiğini gösterdi. Endeks son üç ayın en yüksek seviyesine ulaşsa da talep tarafındaki zayıflık ve belirsizlik sektörde baskıyı sürdürdü.
Ortadoğu’daki savaşın yol açtığı belirsizlik, yeni siparişleri ve ihracat taleplerini baskıladı; firmalar siparişleri stoklardan karşılama eğiliminde oldu. Bu durum üretimin üst üste üçüncü ay düşmesine, istihdam ve satın alma faaliyetlerinde gerilemeye ve hem girdi hem nihai stokların azalmasına neden oldu.
Toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri ağustosta geriledi, ancak düşüşler temmuzdaki kadar keskin olmadı. Üretimdeki yavaşlama ılımlı seviyede gerçekleşirken; zayıf iş yükü, firmaların istihdam ve satın alma harcamalarını kısmalarına yol açtı. Ağustosta istihdam artışı gösteren sektör sayısı belirgin şekilde azaldı.
Yakıt, petrol ve ham madde fiyatlarındaki artış girdi maliyeti enflasyonunu son üç ayın zirvesine taşıdı; bunun yansıması olarak nihai ürün fiyatlarında da yükseliş gözlendi. Ayrıca savaş kaynaklı aksamalar tedarikçi teslimat sürelerini uzattı ve satın alma faaliyetlerinin genel yavaşlaması tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı karmaşıklaştırdı.
İzlenen sektörlerin çoğunda üretim azaldı; buna karşın metalik olmayan mineral ürünleri sektörü güçlü üretim artışı kaydetti ve Mayıs 2022’den bu yana en yüksek hızına ulaştı. Kimyasal, plastik ve kauçuk sektörleri yeni siparişlerdeki en sert düşüşü yaşarken, giyim ve deri ürünleri en ılımlı gerilemeyi gösterdi.
Yeni siparişlerdeki genel düşüşe rağmen takip edilen sektörlerin yarısında yeni ihracat talepleri artış gösterdi. Satın alma faaliyetlerinin yavaşlaması bazı sektörlerde teslimat sürelerinin kısalmasına yol açsa da, elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe teslimat gecikmeleri belirgin biçimde sürdü.
Girdi maliyetlerindeki artış, izlenen sektörlerin büyük bölümünde hızlanırken ağaç ve kağıt ürünleri sektörü bu artıştan nispeten daha sınırlı etkilendi. Girdi maliyeti baskısının etkisiyle satış fiyatları genel olarak yükseldi; giyim ve deri ürünlerinde fiyat artışları oldukça sınırlı kaldı.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, savaşın talebi zayıflatmanın yanı sıra iş kararları üzerinde ek belirsizlik yarattığını vurguladı. Yeni siparişlerdeki düşüşün ağustosta yavaşlamasının firmaların olumsuz etkiyi bir ölçüde sınırlayabildiğine işaret ettiğini belirten Harker, sektörün toparlanma potansiyelinin büyük ölçüde Ortadoğu’daki gelişmelere bağlı olduğunu ifade etti.
