İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırıları ve ABD’nin desteği, sadece güvenlik alanında değil ekonomik açıdan da ağır sonuçlar doğurdu. CSIS analizinden elde edilen erken veriler, çatışmanın Pentagon’a doğrudan maliyetinin yaklaşık 40 milyar dolar seviyesinde olduğunu gösteriyor. Ancak petrol arzındaki düşüş, yükselen enflasyon, artan faizler ve siyasal kayıplar dahil edildiğinde, savaşın toplam bedelinin çok daha yüksek olduğu düşünülüyor.
Orta Doğu kaynaklı kesintiler nedeniyle küresel petrol piyasası ciddi bir darbe aldı; dört ay boyunca bölgeden düzenli petrol çıkışı sağlanamadı. Bu boşluğu kapatmak için ülkeler alternatif tedarik hatlarına yöneldi ve acil rezerv salınımları ile arz dengelenmeye çalışıldı, fakat oluşan arz açığı fiyatlar ve stoklar üzerinde kalıcı etkiler bıraktı.
Dünya genelinde yaklaşık 1,15 milyar varil petrol arzı kayboldu. Buna karşılık Venezuela ve Brezilya üretim artırırken, ABD Avrupa’ya ve Avustralya’ya yakıt sevkiyatlarını artırdı. Birçok ülkenin ortak acil stok salınımı da devreye girdi; buna rağmen enerji şirketleri müşteri taleplerini karşılamak için kendi stoklarını tüketti. ABD’nin stratejik rezervleri 1983’ten bu yana en düşük seviyelere geriledi, Oklahoma Cushing depo stokları ise yaklaşık 20 milyon varile kadar düştü.
Çatışma enflasyon üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturdu; ABD’de yıllık enflasyon yeniden %4’ün üzerine çıktı ve bu durum Fed’in faiz indirimlerini ertelemesine yol açtı. Tahvil getirileri yükseldi ve konut kredisi faizleri yaklaşık %6,5 seviyelerinde sabitlendi. Bu finansal şartlar, hem tüketici harcamalarını hem de yatırım ortamını olumsuz etkiledi.
Pentagon’un doğrudan maliyeti yaklaşık 40 milyar dolar, kullanılan mühimmatın bedeli ise yaklaşık 26 milyar dolar olarak tahmin ediliyor. Diğer kamu kurumları (İç Güvenlik, Gaziler Bakanlığı vb.) için ek maliyet yaklaşık 1 milyar dolar oldu. Yüksek yakıt fiyatlarının yaratttığı kamusal ekstra maliyet 165 milyon dolar civarında hesaplandı; ayrıca Pentagon’un talep ettiği ek bütçe 80 milyar dolar düzeyinde yer alıyor.
Amerikan haneleri benzin için ortalama 253 dolar ek harcama yaptı. Dizel fiyatlarındaki artışın ekonomiye getirdiği ek yük yaklaşık 27,1 milyar dolar düzeyinde. Savaş boyunca birçok bölgede benzin fiyatları 4 doların üzerine çıkarken, dizel fiyatları 3,80 dolardan 5 doların üzerine yükseldi; bu durum tedarik zincirleri ve lojistik maliyetlerini olumsuz etkiledi.
Hayatını kaybeden ABD askeri sayısı: 13. Sivil kayıplar ise 7.500’ün üzerinde olarak raporlandı. Savaş aynı zamanda siyasi maliyetleri de beraberinde getirdi: Başkan Trump’ın görev onay oranı %37’ye geriledi; ekonomi yönetimini onaylayan seçmen oranı %31, İran politikasını onaylayanların oranı ise %35 seviyesinde kaydedildi.
Mevcut hesaplamalara göre savaşın öne çıkan kalemleri şunlar:
Bu rakamlar yalnızca görünen maliyeti yansıtıyor; petrol rezervlerindeki erime, enflasyon, faizler ve siyasal etkiler tam olarak hesaba katıldığında savaşın ekonomik ve toplumsal faturası çok daha yüksek olabilir.
