Karabat: Faiz Gelirleri Üretimi Engelliyor, 500 Milyar TL Kaçırıldı
YENİ Parti Milletvekili Özgür Karabat, Türkiye ekonomisinin üretimden uzaklaşıp faiz ve sıcak para merkezli bir düzene sürüklendiğine dair kapsamlı bir değerlendirme paylaştı. Karabat, 50 büyük şirketin son 6 aylık finansallarını inceleyerek, sanayi yerine finansal kazancın öne çıktığına dikkat çekti.
Analize göre bu şirketlerin sadece faiz gelirleri toplamı 100 milyar TL’yi aşıyor; dolayısıyla ekonomide kaynakların reel yatırımlara dönüşmediğini vurguladı.
50 Şirketin Faiz Gelirleri ve Öne Çıkanlar
Türk Hava Yolları (THY): Yatırım faaliyetlerinden nakit akışı içinde bildirilen 33,5 milyar TL tutarında alınan faiz.
Turkcell: Dönem finansallarında yer alan 7,4 milyar TL faiz geliri.
Ereğli Demir Çelik: Finansal tablolarda beyan edilen 3,1 milyar TL faiz geliri.
Petkim: Bilançosunda doğrudan görünen faiz kalemleri.
Karabat’ın vurgusu: “Fabrikası olan, uçak uçuran, iletişim hizmeti veren dev şirketlerin bilançolarında artık milyarlarca liralık faiz gelirleri konuşuluyor.”
500 Milyar TL Kaynağın Alternatif Kullanımları
Karabat, incelenen 50 şirketin finansal varlıklarının yaklaşık 500 milyar TL seviyesinde olduğunu belirterek bu kaynağın faiz yerine reel ekonomiye aktarılması halinde yaratılabilecek imkanları hesapladı.
Petro-kimya: En az 5 büyük tesise yatırım yapılabilirdi; inşaat aşamasında 22.500 kişiye, faaliyete geçtikten sonra yaklaşık 1.500 kişiye doğrudan istihdam sağlanacağı öngörülüyor.
Otomotiv: Yılda 1,5 milyon araç kapasitesine sahip 10 fabrika kurulup yaklaşık 50.000 kişiye iş imkânı sunulabilirdi.
Enerji teknolojileri: Yaklaşık 20 güneş enerjisi teknolojisi yatırımının hayata geçirilmesiyle yıllık 40 GW kapasite ve 40.000’in üzerinde doğrudan istihdam mümkün olabilirdi.
Ekonomik Modelin Sonuçları: Carry Trade, Fonlar ve Kayıt Dışı Ekonomi
Karabat mevcut ekonomik düzeni ranta dayalı olarak tanımladı ve uygulanan politikaların şu sonuçları doğurduğunu belirtti:
- Yurt dışından gelen sıcak paranın yüksek getiri elde edip çıkarak ekonomiye uzun vadeli katkı sağlamaması,
- Carry trade yapan aktörlerin kazanç sağlaması ve bunun sistemik biçimde teşvik edilmesi,
- Borsada ve fonlarda büyük kazançlar oluşurken reel yatırımı çekememek.
Ayrıca fon piyasalarında düşük fiili dolaşımlı hisseler, olağan dışı fiyat hareketleri ve likidite sorunları görüldüğünü, üst düzey isimlerin bu mekanizmalardan kazanç sağladığı iddialarının olduğunu söyledi.
Karabat’ın tespiti: “Bir tarafta carry trade yapanlar ve sıcak paradan kazananlar var; diğer tarafta maaşıyla, vergisiyle ve üretimiyle ayakta kalmaya çalışan milyonlar bulunuyor. Ekonomide ödül-ceza sistemi tersine döndü.”
Kayıt Dışı Rekabet ve Üretim Odaklı Çözüm Önerisi
Karabat, kayıt dışılığın dürüst işletmeleri haksız rekabete zorladığını ve sistemin kayıt dışılığı beslediğini ifade etti. Faiz gelirleri, carry trade, sıcak para bağımlılığı ve fon güven kaybının birleşmesinin üretimi geri çektiğini belirtti.
Çözüm vurgusu: Türkiye’nin asıl meselesinin enflasyon ve faizden ibaret olmadığı; üretmeyi yeniden ödüllendiren, tasarruf sahiplerinin güven duyduğu ve gençlerin emeğiyle gelecek inşa edebildiği bir düzen kurulması gerektiğini söyledi. Karabat, bu dönüşümü Yeni Parti olarak gerçekleştireceklerini açıkladı.