Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) arasında bulunan Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) ve Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ’nin (TürkŞeker) 2027 yılı alım hedefleri açıklandı. TMO, önümüzdeki yıl için 5 milyon ton buğday ve 1,5 milyon ton mısır almayı planlıyor. ÇAYKUR, 700 bin ton yaş çay alırken, TürkŞeker’in 7,4 milyon ton şeker pancarı alması öngörülüyor.
Programda, KİT’lerin yönetim yapılarının güçlendirilmesi, mali verimliliklerinin artırılması ve kurumsal yönetim anlayışının yaygınlaştırılmasına yönelik düzenlemelere de yer verildi.
KİT’lerin Yatırım Hedefi 754,2 Milyar Lira
Türkiye’de Ekim 2026 itibarıyla 19 KİT aktif olarak faaliyet göstermektedir. Özelleştirme programında yer alan ve kamu payı %50’nin üzerinde olan Türkiye Denizcilik İşletmeleri AŞ, Sümer Holding AŞ ve Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ, KİT dengesi kapsamında incelenecek. Bu kuruluşların 2027 yılında toplam 137 milyar lira finansman fazlası vermesi bekleniyor. Bu hedefin gerçekleştirilmesi için makroekonomik göstergelerin yanında enerji ve gıda fiyatlarının beklenen seviyelerde kalması ve planlanan fiyat düzenlemelerinin hayata geçirilmesi önem arz ediyor.
KİT’lerin toplamda 754,2 milyar liralık yatırım gerçekleştirmesi öngörülüyor. Bu yatırımların önemli bir kısmını Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) üstlenecek. TPAO, Karadeniz’deki doğal gaz rezervine yönelik Sakarya Doğal Gaz Sahası Geliştirme Projesi’ni sürdürecek ve 2027’de doğal gaz arzının artırılmasını hedefleyecek. Bunun yanı sıra Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ), Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) ve Elektrik Üretim AŞ’nin (EÜAŞ) bazı yatırımlarının dış proje kredileriyle finanse edilmesi planlanıyor.
KİT’lerde Yönetim ve Verimlilik Dönüşümü
Yıllık programa göre, KİT’lerin statü ve konumları, hesap verebilirliklerini artırmak amacıyla yeniden gözden geçirilecek. Kuruluşların faaliyetleri ticari ve kamusal sözleşmelere göre sınıflandırılacak ve yönetim kurullarının sorumluluklarının artırılması hedeflenecek. Nitelikli personel istihdamını kolaylaştırmak için özellikle yüksek teknoloji ve uzmanlık gerektiren alanlarda esnek ücret düzenlemeleri üzerinde çalışılacak. Ayrıca, kamusal ve ticari faaliyetlerin maliyetlerini ayrı ayrı izlemek amacıyla etkin maliyet muhasebesi sistemi kurulacak. KİT’lerin mevcut bilgi sistemleri altyapısı, dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda iyileştirilecek.
Özelleştirme Çalışmaları Sürecek
Program çerçevesinde özelleştirme portföyündeki şirket ve varlıkların satış işlemlerinin devam etmesi, özelleştirme potansiyeli olan yeni kuruluşların portföre dahil edilmesi öngörülüyor. Uzun vadeli sektörel stratejiler doğrultusunda halka arz dâhil çeşitli özelleştirme modellerinin değerlendirilmesi planlanırken, işletme hakkı devri yöntemiyle özelleştirilmesi kararlaştırılan varlıklara ilişkin işlemler tamamlanacak. Yedieminlik hizmetlerinin özelleştirilmesine yönelik hazırlıklar için sektörel analiz ve değer tespit çalışmaları yapılacak. Özelleştirme planında yer almayan şirket, varlık ve hizmetlerin programa dâhil edilmesi için de çalışmalar yürütülecek.
Fonlarda 99 Milyar Liralık Fazla Beklentisi
Ayrıca, 2027 yılında bütçe içindeki Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu ile bütçe dışındaki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik, Savunma Sanayii Destekleme ve Özelleştirme fonlarının toplam gelirinin 823,2 milyar lira, giderinin ise 724,2 milyar lira olması bekleniyor. Böylelikle fon sisteminin 2027 yılında 99 milyar lira gelir fazlası vermesi, Özelleştirme Fonunun da 148 milyar lira özelleştirme geliri elde etmesi hedefleniyor.
