TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen düzenleme yasama sürecinde önemli bir adım attı; amaç ihracatı artırmak, döviz girişini teşvik etmek, yüksek katma değerli üretimi desteklemek ve teknogirişimciliği güçlendirmek. Teklif, kamu alacakları yapılandırmasından vergi istisnalarına kadar geniş bir yelpazede değişiklikler getiriyor.
Kamu alacaklarında yapılandırma kapsamında, borçların taksitlendirilmesi süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı; teminatsız tecil limiti ise 50 bin liradan 1 milyon liraya yükseltildi.
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle belirli şartları sağlayan gerçek kişilerin yurt dışından elde ettiği kazançlar 20 yıl süreyle gelir vergisinden istisna tutulacak. Bu haktan yararlanmak isteyenlerin son 3 yılda Türkiye’de yerleşik olmamış ve vergi mükellefiyeti bulunmaması gerekiyor. İstisna kapsamındaki gelirler beyannameye dahil edilmeyecek ve yurt dışında ödenen vergiler Türkiye’de mahsup edilemeyecek. Ayrıca, bu kişilerin miras yoluyla intikali durumunda veraset vergisi oranı %1 olarak uygulanacak.
Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara verilen pay senetlerinde vergi istisnasının üst sınırı, yıllık brüt ücretin iki katı olacak şekilde artırıldı. Hisselerin elde tutulma süresine göre geri alma mekanizması getirildi: 2 yıl içinde satışta istisnanın tamamı geri alınacak; 3–4 yılda %75, 5–6 yılda %25 oranında istisna geri alınması öngörülüyor.
Düzenleme ile mevzuata giren ‘nitelikli hizmet merkezi’ tanımı, en az üç ülkede faaliyet gösteren ve gelirinin en az %80’ini yurt dışından sağlayan şirketleri kapsıyor. Bu merkezlerde çalışanların ücretlerinin, brüt asgari ücretin 3 katına kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna olacak; İstanbul Finans Merkezi için bu sınır 5 kat olarak uygulanabilecek ve Cumhurbaşkanına bu oranları değiştirme yetkisi verildi.
Yurt dışından alınan malların Türkiye’ye getirilmeden satış veya aracılığında elde edilen kazançların %95’i vergiden indirilecek; İstanbul Finans Merkezi’nde bu oran %100 olacak. Nitelikli hizmet merkezlerinde de benzer indirimler uygulanacak; teşvikten yararlanma için kazançların Türkiye’ye transfer edilmesi şartı bulunuyor.
İmalatçı ihracatçılar için kurumlar vergisi oranı %9, diğer ihracatçılar için %14 olarak belirlendi. Sanayi sicil belgeli üreticiler ve zirai üretim yapan kurumların üretim kazançlarına uygulanacak oran %12,5 olacak; bu kazançlar için ilave indirim öngörülmüyor.
‘Varlık barışı’ düzenlemesi kapsamındaki bildirimin süresi 31 Temmuz 2027’ye kadar uzatıldı. Yurt dışındaki para, altın, döviz ve menkul kıymetlerin bildirimi sonrası iki ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya banka hesaplarına yatırılması gerekiyor. Yurt içinde kayıtlarda yer almayan varlıklar da bildirilebilecek; bu varlıklar özel fon hesabında takip edilecek ve iki yıl boyunca işletmeden çekilemeyecek. Banka veya aracı kurumlar üzerinden bildirilen varlıklar için vergi oranı %5 olmakla birlikte, belirli süre finansal araçlarda tutulması halinde bu oran %0’a kadar düşebilecek. İnceleme ve tarhiyat yapılmayacak; ancak şartların ihlali halinde vergiler gecikme faizi ile tahsil edilecek.
İstanbul Finans Merkezi için sağlanan vergi teşvikleri genişletildi: katılımcılara gelir vergisi avantajları sunulurken nitelikli hizmet merkezlerinde çifte teşvik uygulanmayacak. Finansal kuruluşlara verilen kurumlar vergisi indirimi süresi 2031‘den 2047‘ye uzatıldı; harç muafiyeti süresi ise 5 yıldan 20 yıla çıkarıldı.
Teklifin Genel Kurul’da kabul edilmesi halinde, bu düzenlemeler yürürlüğe girerek kapsamlı bir vergi ve teşvik paketini uygulamaya alacak.
